Çok Şubeli Lojistik Takip Sistemi

Bu çalışma, çok şubeli dağıtım operasyonları için geliştirdiğimiz lojistik takip çözüm mimarisini sergiler. Sistem; gönderinin şubeye kabulünden teslimat anına kadar tüm yaşam döngüsünü izlemek, araç filosunun konum ve durum verisini gerçek zamanlı işlemek ve şubeler arası transferleri tek operasyon ekranından yönetmek üzere, yüzlerce araçlık filo ve günlük on binlerce gönderi hedefiyle tasarlandı.

Zorluk

Çok şubeli lojistikte görünürlük zinciri en zayıf halkası kadar güçlüdür. Gönderi şubeden çıktıktan sonra "nerede?" sorusu yanıtsız kalıyorsa müşteri hizmetleri yükü büyür, kayıp ve gecikmeler ancak şikâyetle fark edilir. Saha tarafında sürücüler kapsama alanı dışında kalabilir; mobil uygulamanın çevrimdışı çalışıp bağlantı gelince senkronlanması gerekir. Operasyon tarafında ise rota planlama, araç doluluk oranı ve şubeler arası yük dengeleme kararları sezgiyle değil veriyle alınmalıdır. Hedefimiz; barkod tabanlı kesintisiz bir gönderi izi, kayıpsız araç telemetrisi ve coğrafi sorgulara hızlı yanıt veren bir rota altyapısını tek platformda birleştirmekti.

Mimari ve Çözüm

Platformun çekirdeğini Laravel ile geliştirdik; operasyon ekranları Vue.js, sürücü uygulaması Flutter ile tek kod tabanından iOS ve Android'e yayınlandı.

• Gönderi yaşam döngüsü: Her gönderi, barkod okutmalarıyla durum makinesi (state machine) üzerinde ilerler — kabul, ayrıştırma, transfer, dağıtımda, teslim. Geçersiz durum geçişleri sistemce engellenir.
• Araç telemetrisi: Araç takip cihazlarından MQTT ile konum ve durum verisi alımı; veriler RabbitMQ üzerinden işlenip PostGIS'e yazılır, bağlantı kopmalarında cihaz tamponundan tamamlanır.
• Coğrafi altyapı: PostgreSQL + PostGIS üzerinde rota geometrileri, şube hizmet bölgeleri ve "en yakın araç" sorguları; teslimat adreslerinin otomatik bölge eşleşmesi.
• Sürücü uygulaması: Çevrimdışı öncelikli (offline-first) tasarım — görev listesi, barkod okuma, teslim fotoğrafı ve imza yerel veritabanında biriktirilir, bağlantı gelince çakışma çözümüyle senkronlanır.
• Operasyon panosu: Harita üzerinde canlı filo görünümü, şube bazlı doluluk ve gecikme metrikleri; eşik aşımı durumlarında otomatik uyarı.

Müşteri tarafında gönderi sorgulama ekranı ve web kancası (webhook) bildirimleri sunulur; e-ticaret platformları sipariş durumunu kendi sistemlerine gerçek zamanlı çekebilir.

Teknik Sonuçlar

• Durum makinesi modeli, gönderi izindeki boşlukları yapısal olarak engeller; her durum geçişi zaman damgalı ve personel imzalıdır.
• Telemetri hattı, yüzlerce aracın saniyelik konum verisini işleyecek şekilde boyutlandırıldı; PostGIS sorguları bölge eşleşmelerinde milisaniye mertebesini hedefler.
• Çevrimdışı öncelikli sürücü uygulaması, kapsama alanı dışındaki teslimatlarda veri kaybını ortadan kaldırır; senkronizasyon çakışmaları kural tabanlı çözülür.
• Şube transfer mutabakatı, araç çıkış ve varış okutmaları arasındaki farkları otomatik raporlar; kayıp tespiti şikâyet beklemez.
• Web kancası altyapısı, kurumsal müşterilerin entegrasyonunu özel geliştirme gerektirmeden standartlaştırır.

Bu çözüm mimarisi; kargo ve dağıtım firmaları, kendi filosunu işleten perakendeciler ve soğuk zincir operasyonlarına uyarlanabilir. Operasyon akışınızın keşfiyle başlayan bir boyutlandırma çalışmasını birlikte yürütebiliriz.