E-Ticaret Platformu

Bu çalışma, yüksek trafikli perakende senaryoları için geliştirdiğimiz e-ticaret çözüm mimarisini sergiler. Platform; kampanya dönemlerinde ani yükselen trafiği, geniş ürün kataloglarını ve çok kanallı satış operasyonunu tek bir altyapıda yönetmek üzere, 10 bin eşzamanlı kullanıcı hedefiyle tasarlandı.

Zorluk

Geleneksel monolitik e-ticaret kurulumları üç noktada zorlanır: Kampanya anlarındaki trafik sıçramaları veritabanını kilitler, büyüyen katalogda arama yavaşlar ve tek parça kod tabanında küçük bir değişiklik bile tüm sistemin yeniden dağıtımını gerektirir. Hedefimiz; sepet, ödeme, katalog ve arama gibi kritik akışların birbirinden bağımsız ölçeklenebildiği, tek bir bileşendeki yoğunluğun bütünü etkilemediği bir yapı kurmaktı. Ek olarak stok tutarlılığı, eşzamanlı siparişlerde çifte satışın önlenmesi ve fiyat/kampanya kurallarının milisaniyeler içinde hesaplanması gibi e-ticarete özgü tutarlılık problemleri çözülmeliydi.

Mimari ve Çözüm

Çözümü, alan odaklı (domain-driven) sınırlarla ayrılmış servisler üzerine kurguladık. Laravel tabanlı çekirdek; katalog, sipariş, stok ve kampanya bağlamlarını ayrı modüller olarak barındırırken, ön yüz Vue.js ile bileşen bazlı geliştirildi.

• Arama ve keşif: Elasticsearch üzerinde Türkçe dil analizine (kök bulma, eş anlamlı sözlük) uygun indeksleme; fasetli filtreleme ve yazım hatası toleranslı öneriler.
• Önbellekleme katmanı: Redis ile çok seviyeli önbellek — sayfa parçacıkları, oturum, sepet ve fiyat hesapları; kampanya başlangıçlarında önbellek damgalama (cache stampede) koruması.
• Stok tutarlılığı: Veritabanı seviyesinde iyimser kilitleme ve Redis tabanlı rezervasyon kuyruğu ile eşzamanlı siparişlerde çifte satışın engellenmesi.
• Dağıtım altyapısı: Docker imajlarıyla AWS üzerinde otomatik ölçeklenen uygulama katmanı, statik varlıklar ve görseller için CDN dağıtımı.
• Entegrasyon yüzeyi: Ödeme sağlayıcıları, kargo firmaları ve e-fatura servisleri için soyutlanmış adaptör katmanı; yeni sağlayıcı eklemek çekirdeğe dokunmayı gerektirmez.

Sipariş yaşam döngüsü olay temelli kurgulandı: Sipariş oluşturma, tahsilat, faturalama ve kargolama adımları kuyruk üzerinden asenkron ilerler; bir adımdaki gecikme müşteri deneyimini bloke etmez.

Teknik Sonuçlar

Mimari, yük testlerinde belirlediğimiz kapasite hedeflerine göre doğrulandı:

• 10 bin eşzamanlı kullanıcı hedefiyle gerçekleştirilen yük testlerinde, katalog ve arama uçlarında 200 ms altı yanıt süresi hedefi esas alındı.
• Elasticsearch indeksleme stratejisi, yüz binlerce ürünlük kataloglarda fasetli aramayı tek sorguda sonuçlandıracak şekilde tasarlandı.
• Önbellek katmanı, okuma ağırlıklı trafiğin büyük bölümünü veritabanına inmeden karşılamayı hedefler; kampanya senaryoları için önceden ısıtma (cache warming) prosedürü tanımlandı.
• Bileşen bazlı dağıtım sayesinde tekil servisler, tüm platformu durdurmadan günde birden çok kez yayınlanabilir.
• Stok rezervasyon kuyruğu, eşzamanlılık testlerinde çifte satış senaryolarına karşı doğrulandı.

Bu referans mimari; B2C perakende, çok satıcılı pazaryeri ve bayi kanalına özel B2B satış senaryolarına uyarlanabilir durumdadır. Benzer ölçek hedefleri olan bir platform planlıyorsanız, mimariyi kendi senaryonuz üzerinden birlikte değerlendirebiliriz.